Autor: Wioletta Dyl
Niemieckie prawo jazdy zabrano mi w Polsce. Jak można odzyskać dokument? Zrobiłem wszystkie nowe badania, został jeszcze tylko egzamin na prawo jazdy.
Prawo jazdy wydane w jednym kraju UE jest uznawane we wszystkich pozostałych krajach UE.
Kwestię uznawania zagranicznych praw jazdy na gruncie prawa polskiego reguluje art. 94 ustawy Prawo o ruchu drogowym (w skrócie: P.u.d.), który stanowi:
„1. Na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpowiednim pojazdem silnikowym może kierować osoba posiadająca ważne zagraniczne prawo jazdy wydane przez:
1) państwo członkowskie Unii Europejskiej, Konfederację Szwajcarską lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) – stronę umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym – w okresie ważności prawa jazdy;
2) państwo:
a) będące stroną Konwencji o ruchu drogowym, sporządzonej w Wiedniu dnia 8 listopada 1968 r. (Dz. U. z 1988 r. Nr 5, poz. 40 i 44),
b) niewymienione w pkt 1, którego wzór prawa jazdy jest zgodny z wzorem określonym w Konwencji, o której mowa w lit. a
– w okresie 6 miesięcy od daty rozpoczęcia stałego lub czasowego pobytu, nie dłużej jednak niż przez okres ważności prawa jazdy.
2. Osoba posiadająca krajowe prawo jazdy wydane za granicą, która zamieszkuje na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, może otrzymać polskie krajowe prawo jazdy po oddaniu zagranicznego ważnego prawa jazdy organowi wydającemu prawo jazdy, z zastrzeżeniem ust. 4. Jeżeli zagraniczne prawo jazdy nie jest zgodne ze wzorem określonym w Konwencji wymienionej w ust. 1 pkt 2 lit. a, dodatkowym warunkiem otrzymania polskiego prawa jazdy jest zdanie części teoretycznej egzaminu państwowego – warunek ten nie dotyczy prawa jazdy wydanego przez państwo, o którym mowa w ust. 1 pkt 1.
3. Jeżeli prawo jazdy wydane za granicą zawiera ograniczenie terminu ważności, ograniczenie ze względu na stan zdrowia lub inne, należy to ograniczenie uwzględnić w wydanym prawie jazdy.
4. Minister właściwy do spraw transportu może określić, w drodze rozporządzenia, w stosunku do obywateli niektórych państw, ze względu na zasadę wzajemności, warunki wydawania praw jazdy odmienne niż te, które przewiduje ust. 2”.
Zobacz też: Zatrzymanie zagranicznego prawa jazdy w Polsce
Przyczyn utraty/zatrzymania prawa jazdy może być wiele, ale najczęstsze z nich to jazda pod wpływem alkoholu (w Niemczech i Polsce po przekroczeniu odpowiedniej dawki – utrata prawa jazdy jest obligatoryjna) lub przekroczenie określonej ilości punktów karnych.
Przeczytaj też: Zwrot prawa jazdy zatrzymanego za granicą
W przypadku zatem utraty prawa jazdy w Polsce wyjścia są dwa – albo poczeka Pan na upływ czasu, na który prawo jazdy zostało odebrane (o ile uprawnienie to nie zostało Panu odebrane trwale), albo zda Pan ponownie egzamin na prawo jazdy i uzyska nowe uprawnienie (co i tak będzie niezbędne w przypadku trwałej utraty uprawnienia).
Należy jednak pamiętać, iż jeżeli obok utraty uprawnienia został wobec Pana orzeczony także zakaz prowadzenia pojazdów przez jakiś czas – to nawet wyrobienie nowego prawa jazdy w Polsce/na terenie Niemiec (po ponownym zdaniu egzaminu i uzyskaniu nowego uprawnienia) nie będzie uprawniało Pana do poruszania się na terenie Polski dopóki nie upłynie czas na jaki orzeczono taki zakaz.
Najważniejsza z możliwych konsekwencji – to jest odebranie niemieckiego prawa jazdy przez polskie organy – może skutkować utratą Pana uprawnień (prawa jazdy) również na terenie Niemiec.
Trzeba też wiedzieć, że co do zasady, gdy Polska przesyła odebrane prawo jazdy do niemieckiego wydziału komunikacji, dołącza do niego wyrok polskiego sądu, z którego wynika podstawa odebrania uprawnienia. Niestety, o ile Pana przewinienie było poważniejsze np. prowadzenie pod wpływem alkoholu), to niemieckie organy będą je respektowały i dojdzie do kolejnego postępowania – tym razem przed niemieckim wymiarem sprawiedliwości.
Zobacz również: Jak sprawdzić czy mam zabrane prawo jazdy
Natomiast jeżeli Pana przewinienie polega na przekroczeniu punktów karnych, to według polskiego orzecznictwa sądowego odzyskanie uprawnienie do kierowania pojazdami powinno nastąpić zgodnie z polskimi przepisami, które przewidują, że konieczne jest zdanie egzaminu kontrolnego w Polsce. W ocenie sądów nie można skutecznie domagać się uznania uzyskanych za granicą uprawnień do kierowania pojazdami w sytuacji, gdy prowadziłoby to do naruszenia krajowych przepisów dotyczących uzyskiwania tego typu uprawnień. Postępowanie takie zmierza bowiem do obejścia wymogów określonych w ustawie prawo o ruchu drogowym i prowadzi do sytuacji sprzecznej z przepisami tej ustawy (np. wyrok WSA w Lublinie z 19 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 1/09).
W tym samym duchu orzekł WSA w Łodzi w wyroku z dnia 27 stycznia 2010 r. (III SA/Łd 155/09):
„Wystąpienie przesłanek, które aktualizują obowiązek poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w drodze egzaminu państwowego, świadczy o powstaniu wątpliwości co do posiadania tych kwalifikacji. Nie można wobec tego przyjąć, że zdanie w przeszłości z wynikiem pozytywnym egzaminu otwiera drogę do uzyskania prawa jazdy po kilkunastu latach w innym państwie. Należy wziąć pod uwagę nie tylko literalne brzmienie przepisów, ale także i ich cel. Celem zaś wprowadzenia rozbudowanych wymogów uzyskiwania uprawnień do kierowania pojazdami jest zapewnienie, aby osoby, które kierują pojazdami, dawały rękojmię poruszania się w ruchu drogowym w sposób niezagrażający bezpieczeństwu innych użytkowników”.
Pana sytuacja jest w tej chwili taka, że zapis o utracie uprawnień (wydział komunikacji) nie zostanie wycofany z ewidencji, dopóki nie zda Pan egzaminu w Polsce.
Przeczytaj również: Zagraniczne prawo jazdy a punkty karne
Jazda po alkoholu i utrata prawa jazdy
Pan Jan, posiadający niemieckie prawo jazdy, został zatrzymany w Polsce za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu. Sąd orzekł wobec niego zakaz prowadzenia pojazdów na terenie Polski oraz nakazał oddanie dokumentu. Po upływie zakazu Jan próbował odzyskać prawo jazdy w Niemczech, ale tamtejsze organy zażądały ponownego zdania egzaminu i przejścia badań psychologicznych (MPU).
Przekroczenie punktów karnych i egzamin kontrolny
Pani Anna, mieszkająca na stałe w Niemczech, odwiedziła rodzinę w Polsce, gdzie wielokrotnie przekroczyła prędkość, co doprowadziło do uzbierania maksymalnej liczby punktów karnych. Jej niemieckie prawo jazdy zostało zatrzymane przez polską policję. Aby odzyskać dokument, musiała zdać egzamin kontrolny w Polsce, ponieważ według polskiego prawa nie mogła po prostu wyrobić nowego dokumentu za granicą.
Nieuznanie niemieckiego prawa jazdy po cofnięciu uprawnień
Pan Tomasz, po utracie prawa jazdy w Polsce, przeprowadził się do Niemiec, gdzie uzyskał nowe prawo jazdy. Po powrocie do Polski został zatrzymany do kontroli drogowej, a funkcjonariusze uznali jego dokument za nieważny, ponieważ w Polsce obowiązywał go nadal zakaz prowadzenia pojazdów. Tomasz musiał przejść cały proces odzyskiwania uprawnień zgodnie z polskimi przepisami.
Odzyskanie niemieckiego prawa jazdy zatrzymanego w Polsce nie jest prostym procesem i zależy od przyczyny utraty dokumentu. Jeśli został on odebrany za jazdę pod wpływem alkoholu lub przekroczenie punktów karnych, konieczne może być ponowne zdanie egzaminu w Polsce. Co więcej, jeśli sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów, odzyskanie uprawnień nie będzie możliwe przed upływem określonego czasu. W niektórych przypadkach niemieckie organy mogą wymagać dodatkowych badań i egzaminów, zanim wydadzą nowe prawo jazdy. Kluczowe jest więc dokładne sprawdzenie obowiązujących przepisów i dostosowanie się do wymogów zarówno polskich, jak i niemieckich instytucji.
Jeśli potrzebujesz pomocy w odzyskaniu niemieckiego prawa jazdy zatrzymanego w Polsce, skorzystaj z profesjonalnych porad prawnych online. Oferujemy kompleksowe wsparcie w analizie Twojej sytuacji, wyjaśnieniu obowiązujących przepisów oraz przygotowaniu niezbędnych dokumentów. Nasi prawnicy pomogą Ci w kontakcie z urzędami, zrozumieniu procedur oraz podjęciu odpowiednich kroków, aby jak najszybciej odzyskać uprawnienia. Skontaktuj się z nami, aby uzyskać indywidualną konsultację bez wychodzenia z domu.
1. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - Dz.U. 1997 nr 98 poz. 602
2. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 19 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 1/09
3. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 stycznia 2010 r. III SA/Łd 155/0
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika