Zatarcie skazania za jazdę pod wpływem alkoholu

Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń

Podczas rutynowej kontroli zostałem zatrzymany za jazdę samochodem po spożyciu alkoholu. Przed 12 laty już mi się to zdarzyło – zatrzymano mi prawo jazdy z tego samego powodu. Odzyskałem uprawnienia, a skazanie uległo zatarciu. Czy prokuratorowi i w sądzie mam obowiązek przyznać się do tego wcześniejszego wyroku, czy po zatarciu skazania mogę twierdzić, że nie byłem nigdy karany?

Masz podobny problem? Kliknij tutaj i zadaj pytanie. Pomagamy w podobnych sprawach.

Zatarcie skazania za jazdę pod wpływem alkoholu

Jakie dane o osobach gromadzone są w Krajowym Rejestrze Karnym?

Zgodnie z art. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Karnym z dnia 24 maja 2000 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 678 j.t.) gromadzone są dane o osobach:

„1) prawomocnie skazanych za przestępstwa lub przestępstwa skarbowe;

2) przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe;

3) przeciwko którym prawomocnie umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe na podstawie amnestii;

4) będących obywatelami polskimi prawomocnie skazanymi przez sądy państw obcych;

5) wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa lub przestępstwa skarbowe;

6) nieletnich, wobec których prawomocnie orzeczono środki wychowawcze, poprawcze lub wychowawczo-lecznicze albo którym wymierzono karę na podstawie art. 13 lub art. 94 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich (Dz. U. z 2016 r. poz. 1654), zwanej dalej »ustawą o postępowaniu w sprawach nieletnich«;

7) prawomocnie skazanych za wykroczenia na karę aresztu;

8) poszukiwanych listem gończym;

9) tymczasowo aresztowanych;

10) nieletnich umieszczonych w schroniskach dla nieletnich.

Masz problem prawny? Kliknij tutaj i zapytaj prawnika ›

Zatarcie skazania za jazdę pod wpływem alkoholu

Instytucja zatarcia skazania, uregulowana w szczególności w art. 106 Kodeksu karnego (K.k.) wprowadza fikcję prawną polegającą na tym, że skazanie uważa się za niebyłe, czego skutkiem jest usunięcie wpisu o skazaniu z Krajowego Rejestru Karnego. Konsekwencją takiego działania jest to, że osoba taka może twierdzić, że nie była karana.

Zatarcie skazania może nastąpić z mocy prawa, na podstawie postanowienia sądu albo też na mocy aktu łaski Prezydenta RP.

Potrzebujesz pomocy prawnika? Kliknij tutaj i opisz swój problem ›

Kiedy następuje zatarcie skazania za jazdę pod wpływem alkoholu?

1) przy zmianie ustawy – jeśli według nowej ustawy czyn objęty wyrokiem nie jest już zabroniony pod groźbą kary;

2) po upływie 6 miesięcy od zakończenia okresu próby przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary;

3) w razie skazania na karę ograniczenia wolności zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem 3 lat od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania;

4) w razie skazania na grzywnę zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wykonania lub darowania kary albo od przedawnienia jej wykonania;

5) w razie odstąpienia od wymierzenia kary, zatarcie skazania następuje z mocy prawa z upływem roku od wydania prawomocnego orzeczenia.

Kliknij tutaj i zapytaj prawnika online ›

Kiedy nie może wystąpić zatarcie skazania?

Jeżeli orzeczono środek karny, przepadek lub środek kompensacyjny, zatarcie skazania nie może nastąpić przed jego wykonaniem, darowaniem albo przedawnieniem jego wykonania. Zatarcie skazania nie może nastąpić również przed wykonaniem środka zabezpieczającego.

Art. 107 § 2 K.k. przewiduje, że sąd może na wniosek skazanego zarządzić zatarcie skazania już po upływie 5 lat, jeżeli skazany w tym okresie przestrzegał porządku prawnego, a wymierzona kara pozbawienia wolności nie przekraczała 3 lat.

„Zatarcie skazania niewątpliwie wywołuje skutki w sferze prawnej – tworzy fikcję niekaralności osoby skazanej, nie może jednak usunąć obiektywnie istniejących faktów – a więc nie niweczy ani popełnionego przestępstwa, ani wydanego wyroku, nie pozbawia też tego wyroku przewidzianego w art. 11 K.p.c. znaczenia w postępowaniu cywilnym. Nawet w postępowaniu karnym, w którym zatarcie pociąga za sobą w zasadzie bezwzględnie przestrzegane konsekwencje, przyjmuje się, że w pewnych wypadkach fakt zatartego skazania należy brać pod uwagę” (wyrok SN z 29.10.2015 r., I CSK 893/14, OSNC 2016/10, poz. 121).

Zatem jeżeli faktycznie kara uległa zatarciu, to może Pan twierdzić, że jest osobą niekaraną, bo w rejestrze karnym wpisu nie będzie. Jednak, tak jak pisałam, zatarcie nie likwiduje wyroku, akt sądowych.

Przykłady

Nowa praca i pytanie o karalność
Marek, po kilku latach od skazania za jazdę pod wpływem alkoholu, starał się o pracę w korporacji. W formularzu rekrutacyjnym znalazło się pytanie o karalność. Ponieważ jego skazanie zostało już dawno zatarte, zgodnie z prawem mógł odpowiedzieć „nie”. Pracodawca nie miał dostępu do usuniętego wpisu w Krajowym Rejestrze Karnym, a Marek dostał wymarzoną posadę.

 

Kontrola drogowa i brak wpisu w KRK
Anna kilka lat temu straciła prawo jazdy za prowadzenie auta po alkoholu. Po upływie odpowiedniego okresu skazanie uległo zatarciu. Kiedy zatrzymała ją policja do rutynowej kontroli, funkcjonariusz sprawdził jej dane w systemie i nie znalazł żadnych informacji o wcześniejszym skazaniu. Anna odzyskała pełnię praw kierowcy bez śladu w rejestrach.

 

Sprawa rozwodowa i zatarcie skazania
Tomasz rozwodził się z żoną i walczył o opiekę nad dzieckiem. Jego była partnerka próbowała użyć przeciwko niemu faktu, że kilka lat wcześniej był skazany za jazdę po alkoholu. Sąd jednak nie wziął tego pod uwagę, ponieważ skazanie zostało zatarte i formalnie Tomasz był osobą niekaraną.

Podsumowanie

Zatarcie skazania za jazdę pod wpływem alkoholu oznacza, że po upływie określonego czasu skazanie uważa się za niebyłe, a wpis w Krajowym Rejestrze Karnym zostaje usunięty. Osoba, której skazanie uległo zatarciu, może zgodnie z prawem twierdzić, że nie była karana. Nie oznacza to jednak, że wcześniejszy wyrok przestaje istnieć – nadal może być brany pod uwagę w określonych sytuacjach, np. w postępowaniach cywilnych. W praktyce jednak zatarcie daje szansę na nowy start i usunięcie konsekwencji prawnych związanych z wcześniejszym skazaniem.

Oferta porad prawnych

Oferujemy profesjonalne porady prawne online w zakresie zatarcia skazania i innych kwestii związanych z prawem karnym. Jeśli masz wątpliwości dotyczące swojej sytuacji prawnej, potrzebujesz pomocy w interpretacji przepisów lub wsparcia w przygotowaniu wniosku, nasi doświadczeni prawnicy udzielą Ci rzetelnej i dyskretnej pomocy. Skontaktuj się z nami, aby uzyskać jasne i praktyczne rozwiązania dopasowane do Twoich potrzeb.

Źródła:

1. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
2. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
3. Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym - Dz.U. 2000 nr 50 poz. 580
4. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia  29 października 2015 r., I CSK 893/14

Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej  ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.

Zapytaj prawnika - porady prawne online

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Porad przez Internet udzielają
prawnicy z dużym doświadczeniem

Zapytaj prawnika

Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje!
Wycenę wyślemy do 1 godziny
Zadaj pytanie »

eporady24.pl

spadek.info

odpowiedziprawne.pl

prawo-budowlane.info

prawo-pracy.pl

prawo-mieszkaniowe.info

rozwodowy.pl

spolkowy.pl

prawo-cywilne.info

sluzebnosc.info

poradapodatkowa.pl

praworolne.info

ewindykacja24.pl

prawozus.pl