Autor: Marta Wawrzyniak
Moje pytanie dotyczy kwestii pytania w formularzu ESTA, który będzie funkcjonował w ruchu turystycznym, bezwizowym do USA. W formularzu znajduje się pytanie „czy miałeś wyrok sądowy?”. Będąc w wieku lat 20, otrzymałem wyrok skazujący za zbiór wykroczeń, wyrok niestety wiązał się z bezwzględnym pozbawieniem wolności. Aktualnie mam prawie 40 lat i wiem, że wyrok dawno temu uległ zatarciu, a ja już nigdy więcej nie miałem absolutnie żadnych konfliktów z prawem. Czy w formularzu ESTA powinienem wpisać, że miałem wyrok sądowy? Jeśli wpiszę, że miałem wyrok, wiem, że nie będę mógł korzystać z ruchu bezwizowego i będę musiał ubiegać się o wizę oraz przejść całą procedurę wizową etc. A będzie to dla mnie dość kłopotliwe, bardzo wstydliwe-tłumaczenie wszystkim w rodzinie, dlaczego ja akurat muszę ubiegać się o wizę – podczas gdy jest ruch bezwizowy. Ale czy wpisanie, że nie miałem wyroku, będzie zgodne z prawdą, pomimo zatarcia skazania?
Odpowiadając na zadane pytanie, wyjaśniam, iż w świetle polskiego prawa jest Pan obecnie uznawany za osobę niekaraną, wobec której nie zapadł wyrok skazujący. W sytuacji, kiedy zostaną spełnione przesłanki do zatarcia skazania – następuje ono z mocy prawa, czyli automatycznie. Bez składania jakichkolwiek wniosków zostaje Pan wykreślony z Krajowego Rejestru Karnego i wyrok skazujący zostaje uznany za niebyły. Może zatem Pan zgodnie z naszym porządkiem prawnym podawać, że nie został Pan skazany wyrokiem, wręcz, że nie popełnił Pan przestępstwa.
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 14 grudnia 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt: III KK 477/17 wskazał jednoznacznie, iż „skutkiem zatarcia skazania jest bowiem fakt, iż za niebyłe uważa się nie tylko skazanie, lecz również samo popełnienie przestępstwa. Oznacza to wprowadzenie fikcji prawnej, że do popełnienia przestępstwa w ogóle nie doszło. Z punktu widzenia porządku prawnego, w aspekcie pozytywnym od chwili zatarcia skazania prawdziwe jest stwierdzenie, że danego przestępstwa nie popełniono”.
Przytoczę również fragment uzasadnienia postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 listopada 2016 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II AKzw 1745/16: „z chwilą zatarcia skazania nie funkcjonuje w porządku prawnym wyrok skazujący, który zawierał m.in. rozstrzygnięcie o obowiązku z art. 72 § 2 k.k.”
Założeniem ustawodawcy przy wprowadzaniu instytucji zatarcia było właśnie umożliwienie osobie, która przez określony czas przestrzegała porządku prawnego, uzyskanie statusu niekaranego. W przypadku próby weryfikacji prawdziwości złożonego przez Pana oświadczenia Ministerstwo Sprawiedliwości wysłałoby informację zwrotną, iż nie figuruje Pan w Krajowym Rejestrze Karnym. Zgodnie bowiem z treścią art. 14 ustawy z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym dane osób, których skazanie uległo zatarciu, są usuwane z rejestru.
Sprawa sprzed lat – wyrok zatarcia skazania:
Marek, 39-letni mężczyzna, w wieku 20 lat otrzymał wyrok skazujący za drobne przestępstwa, które nie miały wpływu na jego życie zawodowe ani społeczne. Po zatarciu skazania, Marek stał się formalnie osobą niekaraną, co oznacza, że z prawnego punktu widzenia nie popełnił przestępstwa. Przy składaniu wniosku ESTA nie musi więc wskazywać tego wyroku, ponieważ nie figuruje już w Krajowym Rejestrze Karnym.
Zatarcie skazania a pytanie w formularzu ESTA:
Anna, która popełniła wykroczenie w młodości i otrzymała wyrok skazujący, od lat prowadzi życie bezproblemowe. Jej wyrok został zatarte, a w momencie ubiegania się o ESTA, nie figuruje już w rejestrze. Zgodnie z polskim prawem, Anna może odpowiedzieć „nie” na pytanie o wcześniejszy wyrok sądowy, ponieważ zatarcie skazania usuwa wszelkie ślady tego wyroku z oficjalnych rejestrów.
Konsekwencje nieprawdziwego wypełnienia formularza ESTA:
Tomasz, który po odbyciu wyroku za przestępstwo sprzed lat, żyje obecnie bez żadnych problemów z prawem, postanowił nie wspominać o swojej przeszłości podczas wypełniania formularza ESTA. Chociaż jego skazanie zostało zatarte, przyznanie się do wyroku mogłoby skutkować koniecznością aplikowania o wizę, co byłoby dla niego problematyczne i niepotrzebne. Odpowiedź na pytanie w formularzu ESTA „nie” będzie zgodna z prawdą, ponieważ zatarcie skazania usunęło jego ślady z rejestru.
Wypełniając formularz ESTA, osoby, których skazania zostały zatarte, nie muszą wskazywać wcześniejszego wyroku sądowego. Zgodnie z polskim prawem, z chwilą zatarcia skazania uznaje się, że przestępstwo nie miało miejsca, a osoba staje się formalnie niekarana. Dlatego, mimo że wyrok istniał w przeszłości, w świetle prawa amerykańskiego i polskiego, odpowiedź na pytanie w formularzu ESTA o wcześniejsze skazanie może być zgodna z prawdą, jeśli skazanie zostało zatarte. Warto pamiętać, że w takim przypadku nie ma potrzeby ubiegania się o wizę, co może być zbędną i kłopotliwą procedurą.
Oferujemy profesjonalne porady prawne online, które pomogą Ci rozwiązać wszelkie wątpliwości związane z procedurami prawnymi, w tym wypełnianiem formularzy ESTA, kwestiami zatarcia skazania czy uzyskaniem wizy. Nasz zespół doświadczonych prawników zapewnia szybką i rzetelną pomoc, dopasowaną do Twoich indywidualnych potrzeb. Skontaktuj się z nami online, a my udzielimy Ci kompleksowej i dyskretnej porady, zapewniając pełną zgodność z obowiązującymi przepisami.
1. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz.U. 1997 nr 88 poz. 553
2. Ustawa z dnia 24 maja 2000 r. o Krajowym Rejestrze Karnym - Dz.U. 2000 nr 50 poz. 580
3. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 2017 r., wydanym w sprawie o sygn. akt: III KK 477/17
4. Postanowienie Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 29 listopada 2016 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II AKzw 1745/16
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika